Kadın futbolu üzerine son iki yıldır daha fazla yoğunlaşarak yaptığım araştırmalarda karşılaştığım sorunları kaleme almak için yeni sezonun başlamasını ve biraz ilerlemesini bekliyordum. Geçtiğimiz sezon ligden çekilen takımlar nedeniyle küme düşme korkusunun bile ortadan kalkması, bu sezon ise dokuz kişiyle sahaya çıkan takımların bulunması, hatta deplasmana gitmeyerek hükmen mağlup olmayı kabul edecek noktaya gelen kulüplerin sorunlar içinde boğuşması nedeniyle artık makalemi yazmamın doğru olacağını düşündüm.

Fenerbahçe arsaVev’in Avrupa’da elde ettiği başarı hepimizi gururlandırdı. Ancak şimdi biraz eğri oturup doğru konuşma zamanı. Bu heyecanı yalnızca bir gecenin fotoğrafı olarak bırakmak istemiyorsak kadın futbolunun sadece alkışlanacak başarılarını değil, çözülmesi gereken yapısal sorunlarını da konuşmalıyız. Çünkü mesele yalnızca bir takımın başarısı değil, Türkiye’de kadın futbolunun sürdürülebilir bir yapıya kavuşmasıdır.

Galatasaray’ın Şampiyonlar Ligi’nde grup aşamasına kalmasının ardından, Avrupa kupaları kapsamında Fenerbahçe arsaVev’in Belarus temsilcisini eleyerek Türk kadın futbolu tarihinde ilk kez bir Türk takımının Avrupa’da Son 16’ya kalma başarısı gösterdiği Sarıyer’deki tarihi gecede, saha içinde her şey bir Avrupa kulübüne yakışır ciddiyetteydi. Ancak şeref tribününde ne yazık ki acı bir ilgisizlik vardı.

Türk kadın futbolu tarih yazarken, yetkililerden beklenen ve hak edilen ilgiyi göremediğini de hatırlayacaktır. Böyle bir gecede, skordan bağımsız olarak büyük anlam taşıyan ve ilkleri barındıran maça TFF Başkanı veya yönetiminden kimse gelemez miydi? Kadın Futbolu Direktörlüğünden de tanıdık kimseyi göremedim.

Erkek A Millî Futbol Takımımızın antrenmanını izleme hassasiyetinde bulunan TFF Başkanı İbrahim Ethem Hacıosmanoğlu ve yönetim kurulu üyelerinin en azından birkaçını gözlerimiz tribünde aradı.

Oysa 2026-2027 sezonu fikstür çekiminde TFF yönetimi, yalnızca Süper Lig’e değil, futbol piramidinin tamamına odaklandığını, alt liglerin de en az Süper Lig kadar değerli olduğunu açıklamıştı.

TFF Yönetim Kurulu Üyesi Ural Aküzüm de kadın futbolunda görünürlüğün artırılacağını, naklen yayının yalnızca kulüplerin değil TFF’nin de meselesi olduğunu ve kadın futbolu yorumcularının teşvik edileceğini söylemişti.

Tam da bu nedenle soruyorum:

Kadın futbolunun görünürlüğünü artırmak istiyorsak Avrupa’da Son 16’ya kalan bir Türk takımının kendi ülkesindeki ilk Avrupa maçında tribünde görünür olmak da bu desteğin bir parçası değil midir?

Federasyonun bu tarihi geceyi kuru bir bülten mesajıyla geçiştirmesi kabul edilebilir gibi değil.

GENİŞ TABANLI BİR LİGLER FORMATI MI? AKADEMİK YAPI MI?

Bugün artık yalnızca birkaç kulübün yürüttüğü bir faaliyet alanından söz etmiyoruz. TFF’nin mevcut kadın futbolu piramidinde Suwen Kadın Futbol Süper Ligi 16 takımdan oluşuyor. Kadınlar 1. Ligi’nde 16, Kadınlar 2. Ligi’nde 30, Kadınlar 3. Ligi’nde ise tam 145 takım mücadele ediyor.

Yani yalnızca bu dört ligde 200’den fazla takım bulunuyor. Bunun yanında kız futbolunda gelişim ligleri de devam ediyor. TFF’nin 2025-2026 faaliyet raporuna göre U17 Kızlar Gelişim Ligi’nde 734 normal sezon müsabakası oynandı. Aynı dönemde Süper Lig’de 240, 1. Lig’de 128, 2. Lig’de ise 196 normal sezon karşılaşması gerçekleştirildi.

TFF yönetimi de bu alt liglerin Süper Lig kadar değerli olduğunu açıkça söylüyor. Yani kızlarımız futbol oynuyor; hem de binlercesi. Yağmurda, çamurda, kışın sahaya çıkıyor, ailelerinin desteğiyle deplasmanlara gidiyorlar.

İçlerinde gerçekten çok büyük bir yetenek havuzu var. Ancak mesele artık yalnızca “Kız çocuklarını futbola kazandıralım.” meselesi değil.

Kazandırdığımız çocukları futbolda nasıl tutacağız? Yeteneklerini nasıl geliştireceğiz? Tecrübelerini artırmalarını nasıl sağlayacağız? Geleceklerini bu spor branşıyla hayal etmelerine nasıl imkân vereceğiz?

Asıl soruların bunlar olduğunu düşünüyorum.

Bu noktada ailelere, futbolun bir gelecek ve kültürel yapı sunduğunu göstermek, en azından böyle bir yapıyı inşa etmek gerekiyor. Kız futbolunun altyapı branşlarında ailelerin desteğine kesinlikle ihtiyaç var. Ancak Amerika, İngiltere, Fransa, İspanya ve Almanya gibi ülkelerde uygulanan altyapı destek modelleri bizde henüz daha çok teoride kalıyor ve fiziksel projelere yeterince dönüşmüş görünmüyor.

Lise ve üniversiteler bu sistemin içine dâhil edilebilse, beden eğitimi ve spor okullarında öğrenciler yetenek sınavlarıyla bu branşı seçebilse ve okul takımları kurulsa altyapı sorunlarımızı kökten çözmeye yaklaşabiliriz.

Neredeyse her ilde bir veya birkaç üniversite bulunuyor. Sponsorluktan TFF ve devlet desteklerine kadar çeşitli kaynaklar bu yapılarda kullanıldığında ilgi de çığ gibi büyüyebilir. Voleybolda olduğu gibi geniş bir hedef kitle desteği sağlanabilir.

Ben üniversitelerin spor bilimleri fakültelerinin bu yapıya çok daha fazla dâhil edilmesi gerektiğini düşünüyorum.

Neden üniversitelerin kadın futbol takımlarıyla kulüpler arasında daha güçlü bir sistem kurmayalım?

Neden üniversiteler arasında deplasmanlı lig mücadelesini yaygınlaştırmayalım?

Yeni yeteneklerin geliştirilip keşfedileceği bir zemin oluşturmak, turnuvaları daha görünür ve rekabetçi hâle getirmek neden mümkün olmasın?

Spor bilimleri öğrencileri, antrenör adayları, analiz uzmanları, fizyoterapistler, kondisyonerler ve spor yöneticileri kadın futbolunun gelişiminde neden daha aktif rol almasın?

Bu yalnızca futbolcu yetiştirmek değil, bir kadın futbolu ekosistemi kurmak meselesidir.

Liglerde üç profesyonel statülü lig ve bir amatör yapı bulunması yerine iki profesyonel lig, ardından amatör ligler ile lise ve üniversite organizasyonlarından oluşan dengeli bir yapı kurulabilir. Böyle bir model liglerin kalitesini artırabilir, nitelik açısından millî takıma kadar yansıyacak yeni bir seviyeye ulaşmamıza imkân sağlayabilir.

FİNANSAL ÇIKMAZ VE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK SORUNU

Kadınlar Ligi’nde maliyet kalemlerinin başında konaklama, ulaşım, malzeme ve oyuncu maaşları geliyor. Maalesef TFF’nin katkı ve destek vermesi bir yana, bu sezon kulüplerin karşı karşıya kaldığı katılım ve teminat yükleri de büyük bir tartışma konusu.

Kulüplerin aktardığına göre UEFA katkı payı dışında kasalarına herhangi bir destek parasının girmediği yönünde ciddi yakınmalar var. Bunu bir iddia olarak ortaya koyabilirim. Ancak sonuçta konuştuğumuz kişiler, liglerde mücadele eden takımların yöneticileri.

TFF’nin mevcut düzenlemelerinde Süper Lig için 250 bin lira katılım bedeli ve 250 bin lira teminat bedeli bulunuyor. 1. Lig’de bu tutarlar 125’er bin, 2. Lig’de ise 75’er bin lira olarak belirlenmiş durumda.

Burada özellikle bir ayrımı doğru yapmak gerekiyor: Bu rakamların tamamına “katılım parası” demek doğru değil. Bir kısmı katılım bedeli, bir kısmı ise teminat. Ancak günün sonunda sonuç değişmiyor ve kulüplerin ekonomik yükü ciddi bir boyuta ulaşıyor.

Bu rakamların kulüpler açısından oluşturduğu mali yükün, kadın futbolunun gerçek ekonomik şartlarıyla birlikte ele alınması gerekiyor.

Özetle, TFF’nin kadın futbolunda kulüplere bütçe ayırması gerekirken kulüplerden, eşit şartlarda yarışabilmek için zorlukla transfer edilebilen yabancı oyuncuların transferi üzerinden 50.000 TL transfer ücreti tahsil ediliyor. Oysa bu oyuncuların bazılarının toplam aylık gideri bile bazen bu rakamların altında kalabiliyor.

Peki, yabancı oyuncu transfer eden kulüplerden bu bedeller alınıyor. Amaç, Türk kadın futbolcularının takımlarında daha fazla yer almasını sağlamak ve yabancı oyuncu transferine caydırıcılık getirmek diyelim. Peki, yerli oyuncuları tercih eden kulüplere neden hiçbir teşvik verilmiyor?

Bir havuz oluşturulsa ve toplanan bedellerin bir kısmı yerli statüde oyuncu oynatan takımlara dağıtılsa fena mı olur?

Özellikle dört büyükler dışındaki kulüplerin, imkânları olsa bile sınırlı sayıda yabancı oyuncu transfer edebildiği ve genç millî yabancı oyuncularla kadrolarını güçlendirmeye çalıştığı düşünüldüğünde, bu kulüplere teşvik verilmesi değerlendirilemez mi?

Mesela bu yıl ligin adı Suwen Kadın Futbol Süper Ligi. İsim hakkı ihalesini bu yıl Suwen kazandı. Türk kadın futboluna verdikleri destek için kendilerine minnettarım.

Peki, bu isim hakkı ihalesinden kulüplere de bir ödenek çıkarılamaz mıydı?

Bunun yerine lige katılım ve teminat bedeli olarak 250 bin + 250 bin, toplam 500 bin liralık bir başlangıç maliyeti ortaya çıktı.

Naklen yayının ücretsiz olarak takımlara sunulması gerekirken isim hakkı geliri de naklen yayın bedeline sayılınca kulüpler Suwen sponsorluğundan doğrudan bir meblağa ulaşamadılar.

Sonuçta bütün yolların ve kapıların Millî Takımımızın başarısına bağlandığı bir ortamda Anadolu kulüpleri; yetiştiricilik mi yapacak, başarıya mı odaklanacak, ligde kalmayı mı hedefleyecek, bütçesini mi yönetecek? Birçok sorunla karşılaşınca bocalamaya başladılar.

Kulüpler açısından süreci yönetmek giderek zorlaştı.

Bizim, alt yaş grupları da dâhil olmak üzere sürdürülebilir bir millî takım havuzuna sahip olmamız şart. Mevcut millî oyuncularımızla elde edilen başarıların gelecekte de devam etmesi için Anadolu kulüplerinin seslerinin daha fazla dinlenmesi gerektiği açıkça görülüyor.

Dolayısıyla Millî Takım teknik ekibinin, Futbol Federasyonunun ve kadın futbol kulüplerinin bir araya gelerek liglerin statüsü ve geleceği hakkında ortak çalışmalar yapması şart görünüyor.

Özellikle takımların deplasmana giderken TFF tarafından verilen teşviklerin günümüz ekonomik koşullarına göre acilen yeniden değerlendirilmesi gerekiyor.

TFF’nin deplasmana giden takımların konaklaması için verdiği 65.000 TL ve mesafeye göre kilometre başına sağladığı 20 TL’lik destek artık cazibesini yitirmiş durumda.

Normalde bir takımın deplasmana gidip otel, yemek, lojistik ve diğer hizmetler dâhil tüm giderleri karşılandıktan sonra harcadığı tutar 300.000 TL’yi bulabiliyor. Bu maliyetler yakın mesafeli veya günübirlik gidilebilen maçlarda bile 100.000 TL’nin altına düşmüyor.

Böyle bir ortamda bir takımın toplam yıllık maliyetini karşılayabilmek için 10 milyon lira seviyesinde bir bütçeyi yönetmesi gerekiyor. Sponsorlar ve gelirler azaldıkça kulüplerin nefesi de kesilebiliyor.

Amacım bir takımın derdine derman olmak değil. Gelecekte yeni Ece’lerin, Derya’ların yetişmesini, millî oyuncularımızın göğsümüzü kabartmasını ve dünya kupalarında yer almamızı istiyorsak destek, destek, destek vermek zorundayız.

Bunun başka bir çaresi yok.

Dolayısıyla TFF’nin kadın futboluna yönelik destek mekanizmaları konusunda kulüplerle daha fazla görüşmesi, özellikle alt liglerde sürdürülebilirliği artıracak modeller geliştirmesi şarttır.

Çünkü bugün Süper Lig’de mücadele eden bir kulüp ile 3. Lig’de mücadele eden bir kulübün ekonomik şartları aynı değil. Herkese aynı modeli uygulamak yerine ihtiyaçlara göre farklı destek mekanizmaları düşünülebilir.

Ulaşım desteği sağlanabilir, konaklama desteği artırılabilir, altyapı teşviki ve akademi desteği sunulabilir. Kadın futbolunda sponsorlukların artırılması için vergi veya teşvik modelleri geliştirilebilir. Yerel yönetimler sürece daha fazla dâhil edilebilir ve en önemlisi, yayın gelirlerinin oluşacağı bir kadın futbolu ekonomisi yaratılabilir.

Burada şu soruları açıkça sormamız ve yanıtlamamız gerekiyor:

* Finansman modelini nasıl sürdürülebilir hâle getireceğiz?

* Yayın gelirlerinden kadın futboluna ayrılan pay nedir?

* TFF’nin yayın anlaşmalarında kadın futbolu için nasıl bir ekonomik model var?

* Gençlik ve Spor Bakanlığının doğrudan veya dolaylı destek mekanizmaları nelerdir?

Bunların açık biçimde ortaya konulması gerekiyor. Çünkü “Kadın futbolunu destekliyoruz.” demek başka, kulübün sezon boyunca deplasmana nasıl gideceğini düşünmek bambaşka bir şeydir.

Kız futbol akademileri kurmak ve yaşatmak istiyorsak bu destekleri somutlaştırmalıyız.

GELİŞMİŞ ÜLKELERDE DURUM: BİZDEN NE KADAR ÖNDELER?

Fransa, İtalya, İspanya, Hollanda, İsveç, ABD, İngiltere ve Kanada gibi kadın futbolunda ilerleyen ülkelerle aramızdaki en temel fark şudur: Onlar bu branşı bir sosyal sorumluluk projesi ya da erkek futbolunun eğreti bir yan kolu olarak değil, bağımsız, milyar dolarlık profesyonel bir spor endüstrisi ve stratejik bir devlet politikası olarak inşa etmişlerdir.

Bizde teoride ve kâğıt üzerinde kalan projeler, bu ülkelerde sahada uygulanan düzenlemeler ve yapısal kurallarla birer ekosisteme dönüştürülmüştür.

Eğitim Sistemi ve Futbol Entegrasyonu: Okul-Akademi Modeli

Bizde bir kız çocuğunun futbola başlaması tamamen ailesinin maddi imkânlarına ya da çoğunlukla şans eseri keşfedilmesine bağlıyken, dünyada bu çocuklara okul sıralarında ulaşılmaktadır.

ABD ve Kanada – Kolej Sistemi

ABD’de Title IX, eğitim kurumlarının atletizm programlarında kadın ve erkek öğrencilere eşit fırsat, yarar ve muamele sunmasını zorunlu kılıyor. Burs ve mali destek de kadın ve erkek sporcuların katılım oranları dikkate alınarak düzenleniyor.

NCAA sistemi ise spor ile yükseköğretimi aynı yapı içinde buluşturarak sporcuya yalnızca saha değil, eğitim imkânı da sunuyor.

NCAA’nın güncel verilerine göre Division I ve II okulları her yıl 4 milyar doların üzerinde atletizm bursu veriyor ve 180 binden fazla öğrenci-sporcu bu desteklerden yararlanıyor. Ancak bursların çoğunun tam burs olmadığını da özellikle belirtmek gerekiyor.

Eğitim ve sporun birbirinden kopmaması bu ülkeler için temel hedeflerden biri.

Fransa – CNFE Clairefontaine Modeli

Fransa Futbol Federasyonu, ülkenin en yetenekli kız çocuklarını 13-15 yaş aralığında seçerek Clairefontaine’deki ulusal elit akademi tesislerinde yetiştiriyor.

Bu kızlar hem akademik eğitimlerini federasyon gözetiminde sürdürüyor hem de üst düzey antrenörlerden taktik eğitim alıyorlar.

Profesyonel kulüpler altyapıya sıfırdan büyük bütçeler harcamak yerine federasyonun oluşturduğu elit oyuncu havuzundan yararlanabiliyor.

Kulüp Yapıları ve Zorunlu Kaynak Transferi

Türkiye’de kulüpler federasyonun teminat ve katılım yükleri altında ezilirken gelişmiş ülkelerde federasyonlar ve futbol organizasyonları, erkek futbolunun ekonomik gücünden kadın futbolunu desteklemek amacıyla yararlanıyor.

İngiltere (WSL) ve İspanya (Liga F) örneği

Premier League, 2025-2028 döneminde kadın ve kız futboluna 12,7 milyon sterlinlik özel yatırım yapıyor. Ayrıca 20 milyon sterlinlik faizsiz krediyle Women’s Super League yapılanmasını destekliyor.

Bunun yanında Emerging Talent Centre ağına 6,8 milyon sterlin, FA Women’s National League için de 2,7 milyon sterlinlik destek bulunuyor.

Erkek futbolunun ekonomik gücünün kadın ve kız futbolunun altyapısına aktarılması burada temel hedeflerden biri.

İspanya’da La Liga kulüpleri, özellikle Barcelona ve Real Madrid gibi büyük kulüpler, erkek takımlarının yayın ve sponsorluk gelirlerinin bir bölümünden yararlanarak kadın futbolu akademilerini geliştirmeye ve sponsorluklarını artırmaya çalışıyorlar.

UEFA’nın kadın kulüpleri için hazırladığı lisans düzenlemelerinde kulüplerden şu unsurlar isteniyor:

* Yazılı bir gençlik geliştirme programı,

* Gençlik yapılanması,

* Teknik, sağlık ve idari personel,

* Altyapı tesisleri,

* Finansal kaynak,

* Farklı yaş gruplarında futbol eğitimi,

* Sağlık desteği,

* Eğitim faaliyetleri.

Daha da önemlisi, altyapıdaki oyuncunun zorunlu okul eğitimini sürdürebilmesi ve futbola devam ederken futbol dışındaki eğitiminden kopmaması şart koşuluyor.

UEFA bunları zaten kulüp lisanslama kriterlerinin içine alıyor.

Dahası, 2026 UEFA düzenlemelerinde kulüplerden kadın futbolunu geliştirmek, profesyonelleştirmek ve yaygınlaştırmak için somut faaliyetler yürütmeleri bekleniyor.

Bu nedenle şu soruyu sormak gerekiyor:

Türkiye’de neden benzer bir kadın futbolu lisans standardı oluşturulmasın?

 5 Büyük Ligde Kulüpler Kaç Kupa Organizasyonuna Katılıyor?

Almanya, İtalya, İngiltere, Fransa ve İspanya gibi ülkelerin yerel lig ve kupa sistemlerinde kadın takımlarının mücadele ettiği organizasyonlar şu şekilde sıralanıyor:

İngiltere – 3 organizasyon

İngiltere’de kadın futbol takımları, erkek futbol yapısına benzer biçimde üç ana organizasyonda mücadele ediyor:

* Women’s Super League (WSL): Ülkenin en üst düzey ulusal ligi.

* Women’s FA Cup: Profesyonel ve amatör kadın takımlarına açık olan ana federasyon kupası.

* WSL League Cup: Belirli üst lig takımlarının katıldığı lig kupası.

İspanya – 3 organizasyon

İspanya’da en üst lig olan Liga F ekipleri üç ana organizasyonda mücadele ediyor:

* Liga F: En üst lig şampiyonası.

* Copa de la Reina: Ülkenin ana ulusal eleme kupası.

* Supercopa de España Femenina: Lig ve kupa şampiyonlarının, formatına göre diğer başarılı takımların da katıldığı Süper Kupa turnuvası.

İtalya – 3 organizasyon

İtalya, son yıllarda kadın futbolu yapısını güncelleyerek kupa organizasyonlarını çeşitlendirdi:

* Serie A Femminile: En üst lig organizasyonu.

* Coppa Italia Femminile: İtalya’nın geleneksel kadınlar ulusal kupası.

* Serie A Women’s Cup ve Supercoppa: Lig kupası ve geleneksel Süper Kupa organizasyonları.

Almanya – 2 organizasyon

Almanya, kadın futbolunda daha sade bir kupa yapısını tercih ediyor:

* Frauen-Bundesliga: Almanya kadın futbolunun en üst ligi.

* DFB-Pokal Frauen: Almanya kadınlar federasyon kupası.

Fransa – 2 organizasyon

Fransa’da en üst lig seviyesindeki kadın futbol takımları iki ana organizasyonda sahaya çıkıyor:

* Arkema Première Ligue: En üst lig şampiyonası. Sezon sonu formatında ilk dört takım arasında play-off aşaması uygulanıyor.

* Coupe de France Féminine: Fransa kadınlar ulusal kupası.

Fransa’da kadınlar Süper Kupası olan Trophée des Championnes geçmiş yıllarda düzenlense de organizasyon takvimine göre her yıl düzenli olarak oynanmıyor.

Türkiye – 1 organizasyon

Türkiye’de Kadınlar Süper Ligi, kadın futbolunun en üst düzey lig organizasyonudur.

Erkek futbolunun aksine Türkiye’de kadın futbolu için aktif olarak düzenlenen resmî bir Türkiye Kupası veya Süper Kupa organizasyonu bulunmuyor. Kadın takımları sezon boyunca lig maçlarına çıkıyor ve ligi şampiyon bitiren takım UEFA Kadınlar Şampiyonlar Ligi’ne katılma hakkı elde ediyor.

Ancak daha fazla müsabaka ve sahada daha fazla eğitim, kadın futbolunda bambaşka bir görüntü oluşturabilir.

Bu konuda bir sponsor bütün takımların masraflarını karşılasa işler kolaylıkla çözülebilir.

Kurulacak üniversite ve lise ligleriyle amatör takımların organizasyonları dışında ayrıca bir kupa düzenlenebilir. 3., 2. ve 1. Lig takımları da kendi aralarında eleme usulüyle bir federasyon kupasında mücadele edebilir. Bunun çok faydalı olacağını düşünüyorum.

Toplumsal Cinsiyet Eşitliği ve Devlet Politikası

İsveç ve Hollanda örneği

İskandinav ülkelerinde ve Hollanda’da kadın futbolu, “erkek oyununda kadınların eğreti durması” şeklinde görülmüyor.

Ulusal cinsiyet eşitliği politikaları kapsamında kamu spor tesislerine erişimde kadın ve erkek sporcuların eşit imkânlara sahip olması hedefleniyor. Belediyeler ve spor kuruluşları, kız çocuklarının tesislere erişimini kolaylaştıran uygulamalar geliştiriyor.

Bazı Avrupa ülkelerinde eşitlik politikaları ve kamu tesislerinin kullanımında eşit erişim ilkeleri öne çıkıyor.

Yayıncılık, Görünürlük ve Medya Stratejisi

İngiltere ve İtalya örneği

İngiltere’de kadınlar ligi WSL’nin yayın hakları BBC ve Sky Sports gibi büyük medya kuruluşları tarafından satın alındı.

UEFA’nın verdiği bilgilere göre BBC ve Sky anlaşmasının ilk döneminde BBC One’da yayımlanan bazı WSL karşılaşmalarında bir milyonun üzerinde zirve izleyiciye ulaşıldı. Yayınların kadın futbolunun görünürlüğünü artırdığı ve yayın gelirlerinin profesyonel oyuna yeniden yatırıldığı ifade edildi.

Federasyonlar, maç takvimlerini özellikle erkek maçlarıyla çakışmayacak ve televizyon izleyicisinin yoğun olduğu saatlere yerleştirmeye çalışıyor.

İtalya ise Serie A bünyesindeki kadın ligini profesyonel statüye geçirerek kulüplerin maç yayınlarını ana akım spor kanallarına taşımaya yönelik adımlar attı.

Böylece sponsorlar görünürlük kazanıyor ve kadın futbolunun kendi ekonomisini oluşturması için yeni fırsatlar doğuyor.

Türkiye ve Gelişmiş Ülkeler: Yapısal Karşılaştırma

| Kriter | Gelişmiş ülkelerde öne çıkan model | Türkiye’de eleştirilen mevcut durum |

| Ekonomik model | Büyük futbol gelirlerinden kadın futboluna yatırım ve bağımsız yayın gelirleri | Kısıtlı kaynaklar ve destek ihtiyacı |
| Altyapıya giriş | Okul sporları, kulüp akademileri ve devlet destekli tesisler | Ailelerin ve kulüplerin bireysel çabalarına bağımlılık |
| Eğitim bağlantısı | Üniversite bursları ve elit sporcu akademileri | Spor ile eğitim arasında sıkışan, gelecek kaygısı yaşayan sporcular |
| Görünürlük ve medya | Ana akım medyada yayınlar ve yüksek seyirci sayıları | YouTube yayınları ve sınırlı medya görünürlüğü |

GÖRÜNÜRLÜK VE MEDYA AMBARGOSU

Avrupa’da kadın futbolunun büyük maçlarında tribünler dolarken biz daha yolun başındayız. Ancak yolun başında olmak, bu işi yalnızca birkaç kulübün omuzlarına bırakmak anlamına gelmemeli.

Televizyon yayınları burada hayati önem taşıyor.

Kadın futbolunun daha geniş kitlelere ulaşmasını sağlayacak başka bir ulusal yayıncı neden devreye girmedi?

Bu soruların muhatabı yalnızca TFF değil, yayıncı kuruluşlar da burada büyük bir sorumluluk taşıyor. Çünkü televizyon yalnızca maç yayınlamaz; seyirci yaratır, merak uyandırır ve çocuklara rol modeller gösterir.

Bir kız çocuğunun televizyonda bir kadın futbolcuyu görmesi, belki de onun hayatında “Ben de futbolcu olabilirim.” cümlesinin başlangıcı olur.

O hâlde soruyorum:

Kadın futbolu büyütülecekse neden bütün maçlar mümkün olduğunca görünür değil?

Neden ulusal ekranlarda daha fazla kadın futbolu yok ve önemli maçlar için daha güçlü bir yayın planı yapılmıyor?

Kadın futbolunun seyircisini oluşturmak istiyorsak insanlara yayın ulaştırmalı ve maçları izleme fırsatı tanımalıyız.

Fenerbahçe’nin kendi mecrasından ve FB TV’den, diğer kulüplerin de kendi maçlarını YouTube üzerinden yayımlaması değerlidir. Ancak TRT Spor veya TRT Spor Yıldız gibi kamu yayıncılığı yapan kanallar neden kadın futbolu maçlarını daha fazla ekrana getirmesin?

TFF’nin YouTube kanalından ligleri yayınlama kararı güzel bir adım. Ancak artık bunun uygulamasını sahada görmek istiyoruz.

Çünkü kadın futbolu görünür olmazsa sponsorlar büyümez, seyirci sayısı artmaz ve çocuklar kendilerine rol model bulamaz.

ÇÖZÜM İÇİN NE YAPILMALI?

Türk kadınlarının müthiş bir yetenek potansiyeli var. Bu potansiyeli değerlendirmek için üniversitelerin spor bölümleriyle kadın futbolu arasında daha güçlü bir bağ kurulmalı, üniversiteler arası deplasmanlı ligler yaygınlaştırılmalı ve kız çocukları okul, spor ve akademi üçgeninde desteklenmelidir.

Burada TFF’nin hakkını teslim ederek konuşmak gerekiyor.

TFF, kadın futbolunda yalnızca takım sayısının artırılmasının yeterli olmadığını; kalite, profesyonel yönetim, teknik ve kurumsal standartların yükseltilmesi gerektiğini açıklıyor.

Daha fazla kız çocuğunun futbolla buluşturulması, altyapının güçlendirilmesi, kadın teknik direktörlerin, antrenörlerin ve yöneticilerin sayısının artırılması ile seyircinin tribünlere çekilmesi de TFF’nin açıkladığı hedefler arasında yer alıyor.

Bunlar çok değerli hedefler. Ancak artık hedefleri konuşmanın yanında sonuçları da konuşmalıyız.

Kaç kız çocuğuna ulaştık?

Kaç akademi güçlendi?

Kaç maç ulusal ekrana çıktı?

Kaç kadın futbolu maçının yayınından gelir elde edildi?

Tribünlerdeki seyirci sayısını nasıl artıracağız?

Kulüplerin ekonomik sürdürülebilirliği için hangi yeni modeller uygulanacak?

Bunları konuşmamız gerekiyor. Çünkü kadın futbolu artık “destek bekleyen küçük bir branş” değil, Türkiye’nin büyük bir spor alanı olma potansiyeline sahip.

TFF’nin hedef olarak açıkladığı kadın teknik direktör, antrenör ve yönetici sayısını artırmaya yönelik projeler kâğıt üzerinde kalmamalıdır.

TFF kendi bütçesinden kadın futboluna hatırı sayılır bir kaynak ayırmalı ve bu kaynağı kulüplerle belirli oranlarda paylaşmalıdır.

Kulüpler Birliği de kendi kararlarını ve taleplerini şeffaf biçimde ortaya koymalı, sesini duyuracak medya iletişim kanallarını harekete geçirerek kamuoyu oluşturmalıdır.

Özellikle YouTube hesabı bulunan kulüpler, sosyal medya iletişimine önem vermelidir. Oyuncuların maçlarını, antrenmanlarını, seyahatlerini, yaşamlarını ve başarılarını anlatan içerikler düzenli olarak paylaşılmalı, gençlere ışık tutulmalıdır.

Ural Aküzüm’ün kadın futbolu yorumcularına ilişkin sözlerine de ayrıca değinmek istiyorum.

Kadın futbol yorumcularına destek diyorsanız ben de varım. Maçlarına gelir, izler, yazar ve yorumlarım. Desteğimiz de sevgimiz de sonsuz.

Protokol varsın gelmesin; biz bu kızların sesini duyurmaya devam edeceğiz.

MADALYONUN DİĞER YÜZÜ

Lig yalnızca şampiyonun belirlendiği bir vitrin değildir.

Alt yapıdan gelen oyuncunun hedefidir. Akademilerin oyuncu yetiştirmesi için bir üst basamaktır. Sponsorun görünür olmak istediği yerdir. Millî takım oyuncusunun kendisini göstereceği rekabet alanı ve Avrupa kupalarına açılan kapıdır.

Daha rekabetçi bir Süper Lig, daha güçlü kulüpler ve daha geniş bir oyuncu havuzu demektir.

Bu nedenle Süper Lig’i büyütmeden kadın futbolunun Avrupa seviyesinde kalıcı başarı elde etmesini beklemek doğru olmaz.

Kadın futbolunun en büyük sorunlarından biri elbette ekonomik sürdürülebilirliktir.

Suwen Kadın Futbol Süper Ligi’nde çok zor şartlarda mücadele eden, hatta zaman zaman eksik sayıyla maça çıkan takımlar var.

Mesele yalnızca futbolcuya maaş ödemek de değil. Bir takımın sezon boyunca ayakta kalabilmesi için deplasmana gitmesi, konaklaması, sağlık hizmeti alması, teknik ekip giderlerini karşılaması, antrenman yapması, malzemesini sağlaması ve altyapı kurması gerekiyor.

Şimdi millî araya giriyoruz ve önümüzde çözmemiz gereken çok ciddi meseleler var.

O hâlde eğri oturup doğru konuşalım.

Kadın futbolunu gerçekten büyütmek istiyorsak yalnızca başarı geldiğinde alkışlamayalım. Kulüplerin yaşaması için destek verelim, altyapıyı güçlendirelim, yayınları artıralım, seyirciyi tribünlere çekelim, kadın futbolunu televizyonlara taşıyalım, sponsorların önünü açalım, yerel yönetimleri sürece katalım, üniversiteleri sisteme dâhil edelim ve kız çocuklarına “Sen de yapabilirsin.” diyebileceğimiz bir futbol iklimi oluşturalım.

TÜRK FUTBOLUNDA İYİ EMARELER YOK MU?

Avrupa’da kadın futbolunun geldiği noktaya baktığımızda artık mazeret üretme lüksümüz yok.

Türkiye’de yetenek var, istek var, oyuncu var, kulüp var, taraftar var, sponsor var. Artık Avrupa’da Son 16’ya kalmış bir Fenerbahçe arsaVev örneği de var.

UEFA’nın Kadınlar Federasyon Katsayı Sıralaması güncellendi. 2026-2027 sezonuna 19. sırada başlayan Türkiye, 14. sıraya yükseldi. Beş sezonluk toplam katsayımız ise 17.000 puana ulaştı.

Bu yükselişte temsilcimiz Fenerbahçe arsaVev’in Avrupa’daki mücadelesi önemli rol oynadı.

Ancak 14. sıra henüz sezon sonu sıralaması değil. UEFA ülke katsayıları, ülkelerin kulüplerinin UEFA Kadınlar Şampiyonlar Ligi ve UEFA Kadınlar Avrupa Kupası’ndaki sonuçları üzerinden hesaplanıyor ve beş sezonluk dönem dikkate alınıyor.

Dolayısıyla Türkiye’nin yanı sıra diğer ülkelerin temsilcilerinin sezonun kalan bölümünde elde edeceği sonuçlar da sıralamayı değiştirebilir.

Türkiye sezonu 13. sıra veya daha üstünde tamamlayabilirse bunun etkisini 2028-2029 sezonunda görebiliriz. Çünkü UEFA’nın erişim listesinde federasyon sıralaması, ilgili sezonun başlamasından önceki beş sezonun katsayıları üzerinden belirleniyor.

Bu sezonun puanları ancak 2028-2029 yılında düzenlenecek Avrupa kupalarının erişim listesine esas olacak.

13\. sıra ve üzeri, Türkiye’nin Avrupa’da üç takımla temsil edilmesinin önünü açacak. UEFA yönetmeliğindeki erişim düzenlemesine göre üç temsilci hakkı, şampiyon, ikinci ve üçüncü sıradaki takımların katılımını kapsıyor.

İlk iki takımımız UEFA Kadınlar Şampiyonlar Ligi elemelerine, üçüncü takımımız ise UEFA Kadınlar Avrupa Kupası elemelerine katılmaya hak kazanacak.

Eksik olan tek şey, bütün bu unsurları aynı hedef etrafında daha güçlü biçimde buluşturmaktır.

Protokol varsın maçlara gelmesin ama desteklesin, projeler üretsin. Kameralar gelsin, ekranlar açılsın, tribünler dolsun, çocuklar bu kızları görsün. Kadın futbolu konuşulsun, yazılsın, tartışılsın ve desteklensin.

Türkiye’nin buna ihtiyacı var.

Cihan FULSER

Gazeteci, Araştırmacı Yazar, Danışman

KAYNAKLAR

TÜRKİYE – TFF VE KADIN FUTBOLU

1\. Türkiye Futbol Federasyonu (TFF) – 2025-2026 Faaliyet Raporu

Kadın futbol ligleri, maç sayıları, U17 Kızlar Gelişim Ligi ve federasyon faaliyetleri.

Kaynak: TFF – 2025-2026 Faaliyet Raporu

2\. Türkiye Futbol Federasyonu – 2026-2027 Kadın Futbol Süper Ligi

Süper Lig’in 16 takımlı yapısı ve sezon bilgileri.

Kaynak: TFF – Kadın Futbol Süper Ligi

3\. Türkiye Futbol Federasyonu – 2026-2027 Kadınlar 1. Ligi

Kadınlar 1. Ligi’nin sezon ve grup yapısı.

Kaynak: TFF – Kadınlar 1. Ligi

4\. Türkiye Futbol Federasyonu – Kadın Futbol Liglerinde Haftanın Sonuçları, 23 Şubat 2026

Trabzonspor–Gaziantep ALG Spor karşılaşmasında konuk ekibin maça çıkmaması.

Kaynak: TFF – Kadın Futbol Liglerinde Haftanın Sonuçları

5\. Türkiye Futbol Federasyonu – Kadın Futbol Liglerinde Haftanın Sonuçları, 25 Kasım 2024

Kadın liglerinde farklı takımların karşılaşmalara çıkmadığı örnekler.

Kaynak: TFF – Kadın Futbol Liglerinde Haftanın Sonuçları

6\. Türkiye Futbol Federasyonu – AFDK Kararları, 18 Eylül 2026

Giresun Sanayispor’un karşılaşmaya eksik kadroyla çıkmasına ilişkin disiplin kaydı.

Kaynak: TFF – AFDK Kararları

7\. Türkiye Futbol Federasyonu – Kadın Futbolu Strateji Çalıştayı

Kadın futbolunun gelişimi, sürdürülebilirlik, altyapı ve kadın futbolu ekosistemi.

Kaynak: TFF – Kadın Futbolu Strateji Çalıştayı

8\. Türkiye Futbol Federasyonu – Kadın Futbol Süper Ligi 2026-2027 Başvuru Duyurusu

Süper Lig için 250.000 TL katılım bedeli ve 250.000 TL teminat bedeli.

Kaynak: TFF – Kadın Futbol Süper Ligi Başvuru Duyurusu

9\. Türkiye Futbol Federasyonu – Kadın Futbol Süper Ligi Statüsü

Lig yapısı ve UEFA organizasyonlarına katılan kulüplere yönelik düzenlemeler.

Kaynak: TFF – Kadın Futbol Süper Ligi Statüsü

10\. TFF TamSaha – Ural Aküzüm ve Kadın Futbolu

Kadın futbolunun görünürlüğü, yayıncılık, altyapı, teknik ve kurumsal standartlar.

Kaynak: TFF TamSaha – Kadın Futbolu / Ural Aküzüm

11\. Türkiye Futbol Federasyonu – Ural Aküzüm’ün Kadın Futbolu Açıklamaları

Kadın futbolunun gelişimi, altyapı, kulüpler ve stratejik hedefler.

Kaynak: TFF – Ural Aküzüm

TÜRKİYE – MAÇLARA ÇIKAMAMA VE EKSİK KADRO ÖRNEKLERİ

12\. Giresun Sanayispor – Amed Sportif Faaliyetler karşılaşması

Giresun Sanayispor’un dokuz kişiyle başladığı ve karşılaşmanın yarıda kaldığı haber.

Kaynak: Haberler – Giresun Sanayispor 9 kişiyle başladı

13\. Ajansspor – “9 kişi çıktılar, 6 kişi kaldı”

Giresun Sanayispor–Amed Sportif Faaliyetler karşılaşmasının ayrıntıları.

Kaynak: Ajansspor – 9 kişi çıktılar, 6 kişi kaldı

14\. Doğubayazıt’ta kadın futbolunun destek ihtiyacı

Kulüplerin ulaşım, konaklama, lisans ve ekipman gibi mali yüklerine ilişkin yerel haber.

Kaynak: Karaköse Haber – Kadın futbolu destek bekliyor

Türkiye – Hükmen Mağlubiyetler ve Eksik Takım Çıkma Konuları

Giresun Sanayispor’un dokuz kişiyle sahaya çıkma süreci, Şile deplasmanı öncesindeki maddi imkânsızlıklar, lisans krizi ve kulübün yaşadığı sorunlara ilişkin haber ve analizler.

Kaynaklar:

* Giresun Son Haber – Şile Bilgidoğa Maçı Öncesi Giresun Sanayispor’da Kadro Krizi

* Futbol24 – Şile BilgiDoğa–Giresun Sanayispor Canlı Skor ve Maç İstatistikleri

* Giresun Son Haber – Şile Bilgidoğa Maçı Sezonun Kırılma Noktası

* Futbol24 – Şile BilgiDoğa (W)–Giresun Sanayispor (W) Canlı Skor ve Sonuçlar

* Vikipedi – Şile Bilgidoğa Kulüp Geçmişi ve TFF Dış Bağlantıları

FENERBAHÇE ARSAVeV – AVRUPA KUPASI

20\. Türkiye Futbol Federasyonu – Fenerbahçe arsaVev / FC Minsk

UEFA Kadınlar Şampiyonlar Ligi sürecindeki Fenerbahçe arsaVev–FC Minsk karşılaşmaları.

Kaynak: TFF – Fenerbahçe arsaVev / FC Minsk

21\. beIN SPORTS – Fenerbahçe arsaVev Son 16 Turunda

Fenerbahçe arsaVev’in Avrupa’da Son 16’ya yükselmesi.

Kaynak: beIN SPORTS – Fenerbahçe arsaVev Son 16 Turunda

22\. Fenerbahçe – Kadın Futbol Takımı Avrupa Kupası Açıklaması

Fenerbahçe arsaVev’in Avrupa kupası başarısı.

Kaynak: Fenerbahçe – Kadın Futbol Takımı

ABD – TITLE IX VE ÜNİVERSİTE-SPOR MODELİ

23\. U.S. Department of Education – Title IX and Athletics

Kadın ve erkek öğrencilere atletizmde eşit fırsat ve destek ilkeleri.

Kaynak: U.S. Department of Education – Title IX and Athletics

24\. NCAA – Student-Athlete Scholarships and Grants

Üniversite eğitimi ile sporun birlikte yürütülmesi ve öğrenci-sporcu bursları.

Kaynak: NCAA – Student-Athlete Scholarships and Grants

FRANSA – CLAIREFONTAINE VE ALTYAPI

25\. Fédération Française de Football (FFF) – L’INF se conjugue aussi au féminin

Clairefontaine ve kadın futbolunda genç oyuncuların gelişim modeli.

Kaynak: FFF – Clairefontaine Kadın Futbolu Modeli

İNGİLTERE – YATIRIM, ALTYAPI VE YAYIN

26\. Premier League – Women’s and Girls’ Football

2025-2028 döneminde kadın ve kız futboluna 12,7 milyon sterlin yatırım, WSL için 20 milyon sterlin kredi, yetenek merkezleri ve altyapı yatırımları.

Kaynak: Premier League – Women’s and Girls’ Football

27\. Premier League – Wider Football Investment

Kadın ve kız futboluna yönelik yatırım ve altyapı programları.

Kaynak: Premier League – Wider Football Investment

28\. The FA – Women’s National League Strategy 2025-2028

Kadın futbol piramidinin alt kademelerinin geliştirilmesi ve asgari standartlar.

Kaynak: The FA – Women’s National League Strategy

29\. BBC Sport – Women’s Super League Yayın Anlaşması

WSL’nin BBC ve Sky Sports üzerinden yayınlanması.

Kaynak: BBC Sport – WSL Yayın Anlaşması

30\. BBC Sport – Kadın Futbolunda Seyirci Rekoru

Kadın futbolunda seyirci sayısının bir milyon seviyesini aşması.

Kaynak: BBC Sport – Women’s Football Attendance

İTALYA – SERIE A WOMEN VE YAYINCILIK

31\. FIGC – Serie A Women

Serie A Women karşılaşmalarının DAZN, RaiSport, Sky Sport ve YouTube üzerinden yayınlanması.

Kaynak: FIGC – Serie A Women

UEFA – KADIN FUTBOLU, LİSANSLAMA VE FİNANSMAN

32\. UEFA – Club Licensing System

UEFA kulüp lisans sisteminin yönetim, altyapı, finans, tesis ve sportif standartları.

Kaynak: UEFA – Club Licensing

33\. UEFA – Club Licensing Regulations for UEFA Women’s Club Competitions

Kadın kulüplerinde lisanslama, altyapı, personel, tesis, eğitim ve profesyonelleşme standartları.

Kaynak: UEFA – Women’s Club Licensing Regulations

34\. UEFA – 2026 Women’s Club Licensing Regulations

1 Haziran 2026 itibarıyla yürürlükteki kadın kulüp lisans düzenlemeleri.

Kaynak: UEFA – 2026 Women’s Club Licensing Regulations

35\. UEFA – Women’s Competitions Financial Distribution

Kadın kulüplerine dağıtılan gelirler ve UEFA dayanışma ödemeleri; kaynakların kadın futbolunun geliştirilmesine yeniden yatırılması.

Kaynak: UEFA – Women’s Competitions Financial Distribution

36\. UEFA – 2026 Kadın Futbolunun Ekonomik ve Ticari Boyutu

Kadın futbolunda yatırım, yayın, ticari gelir, görünürlük ve sürdürülebilirlik.

Kaynak: UEFA – Women’s Football Business Case

İSPANYA – RFEF

37\. Real Federación Española de Fútbol (RFEF) – 2025/2026 Yarışma Düzenlemeleri

İspanya’daki kadın futbolu yarışma ve lig düzenlemeleri.

Kaynak: RFEF – 2025/2026 Yarışma Düzenlemeleri